Rozpoznaj szkodnika

Inne stawonogi

Stonogi murowe (skutigery)

Scutigera coleoptrata

Stonoga murowa, czyli skutigera, to szybki wij o bardzo długich nogach. Wygląda groźnie, ale jest niegroźna i poluje na rybiki, karaluchy i inne małe zwierzęta.

NiegroźneCały rok
Wielkość
ciało 2,5-3,8 cm, z nogami do 10 cm
Nazwa łacińska
Scutigera coleoptrata
Gdzie
Łazienka, piwnica
Kiedy
Cały rok
Skutigera z góry, żółtawe ciało z ciemnymi paskami i bardzo długie pierścieniowane nogi
Zdjęcie: Holger Krisp, Wikimedia Commons, CC BY 4.0

Najważniejsze cechy

  1. 15 par bardzo długich nóg w jasne i ciemne pierścienie
  2. Żółtawoszare ciało z trzema ciemnymi paskami
  3. Niezwykle szybka, aktywna głównie nocą
  4. W wilgotnych, chłodnych miejscach jak piwnica i łazienka

Jak rozpoznać

Dorosła skutigera (Scutigera coleoptrata) ma 15 par nóg. Ostatnia para u samic jest prawie dwa razy dłuższa niż ciało, które ma 2,5-3,8 cm, więc z nogami i czułkami wygląda na 7,5-10 cm. Nogi są w jasne i ciemne pierścienie, a ciało brudnożółte z trzema ciemnymi podłużnymi paskami1.

Świeżo wyklute młode mają tylko cztery pary nóg i z każdą wylinką zyskują kolejne1.

Z czym można je pomylić

  • Krocionogi: walcowate, z krótkimi nogami, po dwie pary na segment, powolne2
  • Prosionki: szare, z pancerzem, tylko siedem par nóg2
  • Skutigera: wyjątkowo długie nogi i czułki, bardzo szybka12

Gdzie żyją

Skutigery pochodzą z rejonu Morza Śródziemnego i dobrze rozmnażają się w ogrzewanych budynkach1. W dzień siedzą w ciemnych, wilgotnych miejscach, a nocą polują1.

Kryją się pod płytami betonowymi, w murach, w kratkach ściekowych bez syfonu, pod kartonami na podłodze i w wilgotnych, chłodnych zakamarkach1. Samice mogą żyć kilka lat1.

Oznaki obecności

  • Bardzo szybkie, długonogie zwierzęta na ścianie lub podłodze, głównie nocą1
  • Skutigery w łazience, piwnicy lub schowku1
  • Dużo skutiger oznacza dużo ich zdobyczy w domu1

Czy są groźne?

Skutigery są niegroźne1. Wszystkie pareczniki mają szczękonóża z jadem, ale gryzą tylko przytrzymane, a ukąszenie jest co najwyżej lekko bolesne2.

Jedzą rybiki, termofile, larwy mrzyków, karaluchy, pająki i inne małe stawonogi1.

Co pomaga: domowe sposoby

  • Najpierw znajdź ich zdobycz: pułapki lepowe pokażą, jakie owady żyją w domu1
  • Wypełnij lub uszczelnij pęknięcia w betonie i murach1
  • Osusz wilgotne miejsca, w suchym powietrzu takie zwierzęta szybciej giną2
  • Nie trzymaj kartonów bezpośrednio na podłodze piwnicy1

Kiedy potrzebny jest specjalista

Samej skutigery nie trzeba zwalczać. Jeśli widujesz ją często, w domu jest najwyraźniej dużo jej ofiar, np. karaluchów lub rybików, i to może być większy problem. Firma DDD pomoże ustalić, jakie owady się rozmnażają1.

Jak zapobiegać

  • Utrzymuj piwnicę i łazienkę w suchości12
  • Uszczelnij fugi, przejścia rur i kratki ściekowe1
  • Usuń liście i śmieci przy fundamentach2

Częste pytania

Czy stonoga murowa jest groźna?

Nie. Jest niegroźna i gryzie najwyżej przytrzymana, a ukąszenie jest tylko lekko bolesne12.

Czym żywi się skutigera?

Rybikami, karaluchami, larwami mrzyków, pająkami i innymi małymi zwierzętami1.

Dlaczego mam w domu dużo skutiger?

Tam, gdzie jest ich dużo, mają dużo pożywienia. Pułapki lepowe pokażą, jakie owady za tym stoją1.

Źródła

  1. House Centipedes, Penn State Extension
  2. Millipedes, centipedes, sowbugs, and pillbugs, Colorado State University, Agricultural Biology

Informacje ogólne na podstawie podanych źródeł. Przy objawach zdrowotnych skontaktuj się z lekarzem, przy dużej inwazji z firmą DDD. Sprawdzono: 2026-11-15.