Najważniejsze cechy
- Ledwo widoczny gołym okiem jako punkcik
- Silny świąd, zwykle wieczorem i w nocy
- Kręte korytarze, często między palcami
- Przenosi się przez dłuższy, bliski kontakt skóry
Jak rozpoznać
Świerzbowiec ludzki (Sarcoptes scabiei var. hominis) to pasożyt wyspecjalizowany w ludziach, należący do pajęczaków. Samice mają 0,3-0,5 mm i są ledwo widoczne gołym okiem jako punkcik1.
Samice drążą w naskórku korytarze, przesuwając się o 0,5-5 mm dziennie1.
Z czym można je pomylić
- Pluskwy: ślady ukłuć w rzędach na odkrytej skórze, owady widoczne przy łóżku
- Ptaszyńce: ukłucia, często po opuszczonym gnieździe ptaków
- Świerzb: wysypka łudząco podobna do alergii, dlatego trzeba ją pokazać lekarzowi2
Gdzie żyją
Świerzbowce żyją w skórze. U około dwóch trzecich chorych do zarażenia dochodzi przez bezpośredni kontakt ze skórą chorego, rzadziej przez przedmioty długo stykające się ze skórą, np. pożyczone ubrania, pościel czy ręczniki2. Według RKI potrzebny jest dłuższy kontakt skóry rzędu 5-10 minut1.
Najwięcej zachorowań jest jesienią i zimą, a najczęstszymi ogniskami są domy rodzinne2.
Oznaki obecności
- Silny świąd, zwykle wieczorem i w nocy2
- Kręte, białawe korytarze długości kilku milimetrów do 1 cm, zwłaszcza między palcami rąk i stóp1
- Grudki, pęcherzyki i wysypka na brzuchu, nadgarstkach, dłoniach i w okolicy narządów płciowych2
- Objawy 2-4 tygodnie po zarażeniu2, przy ponownym zarażeniu już po 1-4 dniach1
Czy są groźne?
Świerzb powoduje silny świąd, a drapanie może prowadzić do zakażeń bakteryjnych2. Ciężką postacią jest świerzb norweski, z rozległymi strupami pełnymi świerzbowców, bardzo zaraźliwy12.
Co pomaga: domowe sposoby
Świerzb leczy lekarz, najczęściej kremem z permetryną lub tabletkami z iwermektyną1. Co możesz zrobić w domu:
- Leczenie wszystkich domowników i osób z bliskiego kontaktu w tym samym czasie, nawet bez objawów12
- Ubrania, pościel, ręczniki i rzeczy długo mające kontakt ze skórą wypierz w co najmniej 50 °C przez 10 minut lub wysusz w suszarce1
- Rzeczy, których nie da się prać, zamknij w workach foliowych na 72 godziny w co najmniej 21 °C1
Kiedy potrzebny jest specjalista
Firma DDD ani opryskiwanie mieszkania nie pomogą przy świerzbie; właściwy jest lekarz rodzinny lub dermatolog1. Leczyć trzeba też wszystkie osoby, które miały z chorym bliski kontakt w ciągu miesiąca przed pojawieniem się objawów2.
Jak zapobiegać
Częste pytania
Czy można się zarazić świerzbem przez podanie ręki?
Zwykle nie. Potrzebny jest dłuższy, bliski kontakt skóry, rzędu 5-10 minut1.
Czy trzeba dezynfekować mieszkanie?
Nie. Najważniejsze jest jednoczesne leczenie wszystkich osób z kontaktu i pranie tkanin w wysokiej temperaturze12.
Kiedy swędzi świerzb?
Świąd jest zwykle najsilniejszy wieczorem i w nocy2.
Źródła
- RKI-Ratgeber Skabies (Krätze), Robert Koch-Institut (Niemcy)
- Informacje dotyczące świerzbu, Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kutnie
Informacje ogólne na podstawie podanych źródeł. Przy objawach zdrowotnych skontaktuj się z lekarzem, przy dużej inwazji z firmą DDD. Sprawdzono: 2026-11-15.


