Najważniejsze cechy
- Duży, ciało 19-30 cm, ogon 13-32 cm
- Sierść na grzbiecie szara do brązowej, tępy pyszczek
- Odchody 1-3 cm, podłużne
- Biega nocą wzdłuż ścian, stale tymi samymi trasami
Jak rozpoznać
Dorosły szczur wędrowny (Rattus norvegicus) ma 19-30 cm długości ciała, ogon 13-32 cm i waży do 500 g. Pyszczek jest dość tępy, sierść na grzbiecie szara, szarobrązowa lub brązowa1.
Odchody są kuliste do podłużnych i mają 1-3 cm1.
Z czym można je pomylić
- Mysz domowa: dużo mniejsza, odchody mają kilka milimetrów
- Szczur wędrowny: duży, odchody 1-3 cm, często w piwnicy i kanalizacji1
Gdzie żyją
Szczury chętnie przebywają przy wodzie, dobrze pływają i mogą być aktywne całą dobę2. W otoczeniu ludzi żyją w gospodarstwach, magazynach, przy śmietnikach i restauracjach, tam gdzie mają stały dostęp do jedzenia2. Często korzystają z tych samych tras wzdłuż ścian i świetnie się wspinają1.
Do domów wchodzą zwykle przez okienka piwniczne i uszkodzone przyłącza kanalizacji. Wystarczy im otwór o średnicy 2 cm1.
Oznaki obecności
Czy są groźne?
Szczury wędrowne mogą przenosić na ludzi ponad 100 różnych chorób i odgrywają dużą rolę w szerzeniu chorób zwierząt. Ich odchody i mocz zanieczyszczają żywność i paszę1. W piwnicach przegryzają kable i powodują zwarcia1.
Samica może urodzić do sześciu miotów rocznie, średnio po osiem młodych, które po dwóch miesiącach same się rozmnażają1.
Co pomaga: domowe sposoby
- Nie wyrzucaj resztek jedzenia do toalety, ogródka ani na trawnik, wyrzucaj je do koszy z pokrywą2
- Nie dokarmiaj zwierząt w mieście resztkami2
- Zabezpiecz okienka piwniczne kratkami, a drzwi szczotkami uszczelniającymi; w kanalizacji pomagają zawory przeciwzalewowe1
- Urządzenia ultradźwiękowe okazały się nieskuteczne1
Kiedy potrzebny jest specjalista
Zwalczanie gryzoni jest obowiązkiem właścicieli nieruchomości i odbywa się według regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie, który określa obszary i terminy obowiązkowej deratyzacji, zwykle wiosną i jesienią2. Sanepid nie wykonuje deratyzacji: robią to firmy DDD albo sami zarządcy lub właściciele z zachowaniem zasad bezpieczeństwa2.
Gdy szczurów jest dużo, zwykle pomagają tylko trutki, które stanowią też zagrożenie dla zwierząt domowych1.
Jak zapobiegać
Częste pytania
Kto płaci za deratyzację w bloku?
Zwalczanie gryzoni to obowiązek właściciela lub zarządcy nieruchomości, według regulaminu gminy2.
Czy odstraszacze ultradźwiękowe działają na szczury?
Nie. Według dotychczasowej wiedzy takie urządzenia są nieskuteczne1.
Jak odróżnić szczura od myszy?
Po odchodach: szczurze mają 1-3 cm1, mysie tylko kilka milimetrów.
Źródła
- Wanderratte, Umweltbundesamt (Niemcy)
- Deratyzacja, Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Trzebnicy
Informacje ogólne na podstawie podanych źródeł. Przy objawach zdrowotnych skontaktuj się z lekarzem, przy dużej inwazji z firmą DDD. Sprawdzono: 2026-11-15.

