Rozpoznaj szkodnika

Owady · Latające

Szerszenie azjatyckie (żółtonogie)

Vespa velutina

Szerszeń żółtonogi to inwazyjny gatunek obcy, który poluje głównie na pszczoły miodne. Pierwsze gniazdo w Polsce wykryto w 2026 roku pod Krakowem. Jeśli go zobaczysz, nie zbliżaj się i zgłoś to w urzędzie gminy.

UciążliweWiosnaLatoJesień
Wielkość
robotnice do 2,5 cm, królowa do 3 cm
Nazwa łacińska
Vespa velutina
Gdzie
Drzewa, szopy, ogród
Kiedy
Wiosna, Lato, Jesień
Szerszeń azjatycki na kwiecie, ciemne ciało z żółtopomarańczowym końcem odwłoka i żółtymi nogami
Zdjęcie: Charles J. Sharp, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Najważniejsze cechy

  1. Ogólnie ciemny, tylko ostatnia część odwłoka żółtopomarańczowa
  2. Żółte końce nóg (stąd nazwa żółtonogi)
  3. Trochę mniejszy od rodzimego szerszenia
  4. Lata tylko w dzień, duże gniazda często wysoko w koronach drzew

Jak rozpoznać

Szerszeń azjatycki (Vespa velutina) jest ogólnie ciemniejszy od szerszenia europejskiego, a żółtopomarańczowy wzór ma tylko ostatnia jedna trzecia odwłoka. Ma żółte nogi. Robotnice mają 2,5 cm, królowe do 3 cm1.

W przeciwieństwie do rodzimego szerszenia lata tylko w dzień1.

Z czym można je pomylić

  • Szerszeń europejski: większy, rdzawobrązowy z wyraźnie żółto-czarnym odwłokiem, lata też nocą do światła1
  • Szerszeń azjatycki: ciemny, żółte nogi, żółtopomarańczowy koniec odwłoka, tylko w dzień1
  • W razie wątpliwości zrób zdjęcie i dołącz je do zgłoszenia2

Gdzie żyją

Wiosną, zwykle od około 15 °C, młode królowe budują małe gniazda założycielskie w osłoniętych miejscach, np. w szopach ogrodowych. Latem wiele kolonii buduje duże gniazdo wtórne, najczęściej wysoko w koronach drzew. Może mieć do 1 m średnicy i mieścić średnio 3000-5000 szerszeni1.

W listopadzie robotnice i samce giną, młode królowe zimują, a gniazdo nie jest ponownie zasiedlane1. Dlatego po wykryciu jednego gniazda wiosną mogą pojawić się kolejne2.

Oznaki obecności

  • Ciemne szerszenie polujące na pszczoły przed ulami12
  • Małe gniazda w szopach lub pod okapami wiosną1
  • Duże, okrągławe gniazda wysoko w drzewach, dobrze widoczne po opadnięciu liści1

Czy są groźne?

Szerszeń żółtonogi nie jest bardziej agresywny wobec ludzi niż szerszeń europejski, a skutki użądlenia są podobne. Szczególnie ostrożne powinny być osoby uczulone na jad owadów2.

Dla przyrody to problem: poluje na pszczoły miodne i dzikie zapylacze2, a pszczoły mogą stanowić nawet 80% jego zdobyczy1.

Co pomaga: domowe sposoby

  • Zachowaj bezpieczną odległość i nie podchodź do gniazda2
  • Nie usuwaj gniazda sam i nie łap owadów2
  • Jeśli to bezpieczne, zrób zdjęcie lub nagraj film2
  • Nie stawiaj pułapek z przynętą, łapią też chronione gatunki1

Kiedy potrzebny jest specjalista

Szerszeń żółtonogi to inwazyjny gatunek obcy, który zgodnie z przepisami krajowymi i unijnymi trzeba szybko eliminować2. Obserwację zgłoś jak najszybciej w urzędzie gminy lub miasta, najlepiej ze zdjęciem. Wzór zgłoszenia jest na stronie GDOŚ, a urząd przekaże sprawę regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska2.

Usuwaniem gniazd powinny zajmować się przeszkolone osoby, które odróżnią go od rodzimego szerszenia1.

Jak zapobiegać

  • Wiosną sprawdzaj szopy i osłonięte zakamarki pod kątem małych gniazd1
  • Zgłaszaj obserwacje, bo szybka reakcja ogranicza rozprzestrzenianie2

Częste pytania

Jak odróżnić szerszenia azjatyckiego od naszego?

Azjatycki jest ciemniejszy, ma żółte nogi, tylko żółtopomarańczowy koniec odwłoka i lata wyłącznie w dzień1.

Czy szerszeń azjatycki jest groźniejszy dla ludzi?

Nie, nie jest bardziej agresywny niż szerszeń europejski, a użądlenie działa podobnie2.

Gdzie zgłosić szerszenia żółtonogiego?

W urzędzie gminy lub miasta, najlepiej ze zdjęciem lub filmem2.

Źródła

  1. Asiatische Hornisse, Umweltbundesamt (Niemcy)
  2. Szerszeń żółtonogi w Polsce. Co zrobić, gdy go zauważysz?, Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Informacje ogólne na podstawie podanych źródeł. Przy objawach zdrowotnych skontaktuj się z lekarzem, przy dużej inwazji z firmą DDD. Sprawdzono: 2026-11-15.