Rozpoznaj szkodnika

Owady · Latające

Szerszenie

Vespa crabro

Szerszeń europejski to największa osa w naszej części Europy. Przy gnieździe jest spokojny, jeśli zachowasz dystans, a do usuwania gniazd właściwe są wyspecjalizowane firmy.

UciążliweLatoJesień
Wielkość
18-25 mm, królowa do 35 mm
Nazwa łacińska
Vespa crabro
Gdzie
Ogród, poddasze, okno nocą
Kiedy
Lato, Jesień
Szerszeń europejski z bliska, rdzawobrązowa głowa i tułów oraz żółto-brązowy pasiasty odwłok
Zdjęcie: Holger Krisp, Wikimedia Commons, CC BY 4.0

Najważniejsze cechy

  1. Wyraźnie większy od zwykłych os
  2. Rdzawobrązowo-żółte paski
  3. Jako jedyna osa lata też nocą i przylatuje do światła
  4. Nie interesuje się ciastem ani napojami

Jak rozpoznać

Szerszeń europejski (Vespa crabro) to największa występująca u nas osa. Ma rdzawobrązowo-żółte paski, robotnice mają 18-25 mm, a królowa do 35 mm1.

Szerszenie tworzą roczne kolonie i budują wiszące gniazda. Nie przylatują do jedzenia ludzi1.

Z czym można je pomylić

  • Osa pospolita i osa dachowa: dużo mniejsze, czarno-żółte, przylatują do ciasta, soku i mięsa12
  • Klecanki: smuklejsze, w locie zwieszają żółte nogi, nie interesują się słodyczami1
  • Szerszeń azjatycki: inny, zawleczony gatunek1

Gdzie żyją

Szerszenie żyją często w widnych lasach i w ogrodach1. Larwy karmią owadami: muchami, osami, pszczołami, chrząszczami i gąsienicami. Dobrze rozwinięta kolonia zjada do pół kilograma owadów1.

Jako jedyne osy latają też nocą i zbierają się wtedy przy oświetlonych oknach i lampach przy domu2.

Oznaki obecności

  • Duże osy, które wieczorem przylatują do oświetlonego okna2
  • Wzmożony ruch owadów przy skrzynce rolety, na strychu, w budce lęgowej lub dziupli
  • Mniej os w okolicy, bo szerszenie na nie polują2

Czy są groźne?

Szerszenie nie są szkodnikami, ale mogą użądlić, gdy czują zagrożenie dla siebie lub gniazda. Użądlenie zwykle powoduje bąbel i nie jest groźne, jednak u osób uczulonych na jad owadów może wywołać reakcję zagrażającą życiu1.

Przy zachowaniu odpowiedniego dystansu gniazda szerszeni są bardzo spokojne2.

Co pomaga: domowe sposoby

  • Trzymaj się co najmniej dwa metry od gniazda1
  • Załóż moskitiery w oknach1
  • Szerszenia w pokoju złap pod szklankę, podsuń kartkę i wypuść na zewnątrz1
  • Wyłączaj wieczorem zbędne światło na zewnątrz lub użyj czujnika ruchu2
  • Zachowaj spokój, nie machaj rękami i nie dmuchaj na owady1

Kiedy potrzebny jest specjalista

Do likwidacji gniazd os i szerszeni właściwe są wyspecjalizowane firmy. Straż pożarna usuwa gniazda tylko wtedy, gdy stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia, np. w szkołach czy przy osobach z ograniczoną możliwością poruszania się. Za bezpieczne użytkowanie budynku odpowiada jego właściciel lub zarządca3.

W Niemczech szerszeń jest gatunkiem szczególnie chronionym i usunięcie gniazda wymaga zgody urzędu ochrony przyrody1. W Polsce gniazdo zlecasz firmie DDD.

Jak zapobiegać

  • Jesienią usuwaj opuszczone gniazda: większość gniazd służy tylko przez jeden sezon i zwykle od października są puste2
  • Wiosną sprawdzaj skrzynki rolet i zakamarki domu i uszczelniaj szpary
  • Unikaj niepotrzebnego oświetlenia w nocy2

Częste pytania

Kto usuwa gniazdo szerszeni?

Wyspecjalizowana firma. Straż pożarna przyjeżdża tylko przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia3.

Dlaczego szerszenie latają nocą do okna?

Szerszenie jako jedyne osy latają też nocą i przyciąga je światło2.

Czy szerszenie są agresywne?

Przy zachowaniu dystansu od gniazda są bardzo spokojne. Trzymaj się co najmniej dwa metry od niego12.

Źródła

  1. Wespen und Hornissen, Umweltbundesamt (Niemcy)
  2. Tipps zum Umgang mit Wespen und Hornissen, NABU (Niemcy)
  3. Pszczoły, osy, szerszenie - owady błonkoskrzydłe, Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Radomiu

Informacje ogólne na podstawie podanych źródeł. Przy objawach zdrowotnych skontaktuj się z lekarzem, przy dużej inwazji z firmą DDD. Sprawdzono: 2026-11-15.